ಅನುರಾಯ ಶಾಲ್ಮಲೆ: ಸೋದೆಯ ಸದಾಶಿವರಾಯರ ನಿಗೂಢ ಆತ್ಮಕಥನ – ಡಾ. ಲಕ್ಷ್ಮೀಶ್ ಹೆಗಡೆ ಸೋಂದಾ

ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೬೭೮ ರಿಂದ ೧೭೧೮ ರವರೆಗೆ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಿರಸಿ ತಾಲೂಕಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸೋದೆಯನ್ನು ಆಳಿದ ಸದಾಶಿವರಾಯರು ಕೇವಲ ಅರಸನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ಸಾಹಿತಿ, ಚತುರ್ಭರ್ಷಾ ಪಂಡಿತ ಹಾಗೂ ಸಂಗೀತಜ್ಞರಾಗಿದ್ದ ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆ. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಗಿ, ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೬೮೦ರಲ್ಲೇ ಭಾರತದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ ಅದ್ವಿತೀಯ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಇವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.

ಇತಿಹಾಸದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲೇ ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಹೊರಟಾಗ, ಇತಿಹಾಸದ ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗದಂತೆ, ಕಲ್ಪನೆಯ ಮಿತಿಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು ರಚಿಸಿದ ಕೃತಿಯಿದು. ಶಾಲ್ಮಲೆಯ ಹರಿವಿನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾಗಿರುವ ಸೋದೆಯ ಇತಿಹಾಸ, ರಾಜಕೀಯ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆ, ಬ್ರಿಟಿಷರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಘರ್ಷ, ಕಲೆ–ಸಾಹಿತ್ಯದ ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ವೀರ ಅರಸನ ಮನದಾಳದ ತುಡಿತಗಳನ್ನು ಸ್ವತಃ ಸದಾಶಿವರಾಯರೇ ತಮ್ಮ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಂಡಂತೆ ‘ನಿಗೂಢ ಆತ್ಮಕಥನ’ದ (Confessional / Autobiographical narrative) ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡಲಾಗಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸದ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾತವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಹಲವು ರೋಚಕ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಆಪ್ತ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಣೆದಿರುವುದು ಈ ಕಿರುಕಾದಂಬರಿಯ ವಿಶೇಷತೆ.

ಲೇಖಕರ ಪರಿಚಯ: ಖ್ಯಾತ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು, ಸಂಶೋಧಕರು ಹಾಗೂ ವಾಗ್ಮಿಗಳಾಗಿರುವ ಡಾ. ಲಕ್ಷ್ಮೀಶ್ ಹೆಗಡೆ ಸೋಂದಾ ಅವರು ಕಳೆದ ೧೫ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಶಾಸನ, ವೀರಗಲ್ಲು ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಚೀನ ಕುರುಹುಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಸಂಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಬಸವರಾಜ ಕಟ್ಟೀಮನಿ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2013), ಕದಂಬ ಸೇವಾರತ್ನ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2016) ಹಾಗೂ ರವಿದಾತಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2022) ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಗೌರವಗಳು ಲಭಿಸಿವೆ. ಸೋಂದಾ ಇತಿಹಾಸೋತ್ಸವ ಹಾಗೂ ‘ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಚರಿತ್ರಾ ಅಭಿಯಾನ’ದ ಮೂಲಕ ನಾಡಿನ ಯುವಜನರಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸದ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.